Za umowę przygotowaną z pomocą AI odpowiadają ludzie, nie sztuczna inteligencja. Strony, które podpisują umowę, są związane jej treścią – także wtedy, gdy napisało ją AI. Użytkownik narzędzia odpowiada za to, jak z niego korzysta i czy sprawdził wynik, a dostawca narzędzia – za jego działanie, ale zwykle tylko w granicach swojego regulaminu, który często mocno ogranicza tę odpowiedzialność.
We wpisie AI a prawa autorskie – kto jest autorem? wyjaśniałam, że AI nie może być podmiotem praw. Jak to się ma do umów? Na rynku jest wiele narzędzi, które pozwalają obsłużyć dokument elektronicznie – od wygenerowania treści, przez modyfikację i przesłanie, aż po podpis elektroniczny. Rozwiązania oparte na AI, które tworzą i analizują treść umowy, są w biznesie coraz powszechniejsze, głównie ze względu na oszczędność czasu i pracy.
Pojawia się jednak kluczowe pytanie: kto ponosi odpowiedzialność za skutki działań sztucznej inteligencji, skoro to ona przygotowała dokument?
Rola AI w obsłudze umów
Narzędzia AI potrafią wygenerować projekt umowy na podstawie danych wejściowych, streścić długi kontrakt, wskazać brakujące zapisy czy porównać wersje dokumentu. Są też wykorzystywane w procesach weryfikacji tożsamości przy zdalnym podpisywaniu umów. Możliwości są ogromne – ale AI może też popełniać błędy: pominąć ważny zapis, zastosować rozwiązanie z innego porządku prawnego albo powołać się na nieistniejący przepis.
Co na to prawo?
Przepisy pozwalają zawierać umowy elektronicznie. Rozporządzenie eIDAS (nr 910/2014) ustala jednolite w całej Unii Europejskiej zasady dla podpisów elektronicznych, a Kodeks cywilny stanowi, że oświadczenie woli złożone w formie elektronicznej, czyli opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, jest równoważne z formą pisemną (art. 78¹ KC). Inne podpisy elektroniczne – np. zwykły podpis w aplikacji – zwykle spełniają wymogi formy dokumentowej, co wystarcza dla wielu umów, ale nie dla tych, dla których prawo wymaga formy pisemnej.
Natomiast to, kto przygotował treść – człowiek czy AI – nie ma wpływu na ważność umowy. Liczy się to, że strony złożyły oświadczenia woli i podpisały dokument.
Kto odpowiada za umowę przygotowaną przez AI?
AI tylko pozornie zastępuje człowieka. Nadal potrzebuje danych wejściowych, nadzoru i akceptacji wyniku. Sztuczna inteligencja nie ma osobowości prawnej, więc nie ponosi odpowiedzialności. Kto więc ją ponosi?
- Strony umowy – podpisując dokument, akceptujesz jego treść. Jeśli zawiera niekorzystne lub błędne zapisy, nie zwolnisz się z nich argumentem, że „napisało to AI”.
- Użytkownik narzędzia – odpowiada za to, jak z niego korzysta: czy podał właściwe dane, czy użył narzędzia zgodnie z przeznaczeniem i czy zweryfikował wynik przed podpisaniem.
- Dostawca narzędzia AI – może odpowiadać, gdy narzędzie nie działa tak, jak obiecał, ale zakres tej odpowiedzialności wynika głównie z umowy lub regulaminu. Wielu dostawców wprost zastrzega, że nie odpowiada za treść wygenerowanych dokumentów.
AI rewolucjonizuje sposób zawierania umów i w znaczącym stopniu przyspiesza pracę, ale nadal wymaga kontroli, testowania i weryfikacji. To człowiek odpowiada za podpisany dokument.
Najczęstsze pytania
Czy umowa napisana przez ChatGPT jest ważna?
Tak, jeśli strony ją podpisały i spełnia wymogi prawa – w tym wymaganą formę. To, że treść przygotowało AI, nie wpływa na ważność. Wpływa natomiast na ryzyko, że umowa zawiera błędy albo nie chroni Twoich interesów.
Czy mogę pozwać dostawcę AI za błąd w umowie?
Teoretycznie tak, ale w praktyce najczęściej ogranicza to regulamin narzędzia, który wyłącza lub mocno ogranicza odpowiedzialność za wygenerowane treści. Dlatego tak ważne jest samodzielne sprawdzenie dokumentu albo zlecenie audytu.
Jak bezpiecznie korzystać z AI przy umowach?
Traktuj wynik jako projekt, nie gotowy dokument. Sprawdź, czy umowa jest zgodna z polskim prawem, czy zawiera wszystkie istotne zapisy i czy chroni Twoje interesy. Nie wpisuj też poufnych danych do narzędzi, które mogą wykorzystać je do trenowania modeli.
Masz umowę przygotowaną z pomocą AI?
Zanim ją podpiszesz, zleć audyt – sprawdzę ją i wskażę konkretne ryzyka.
Dodaj komentarz