Treść wygenerowana w całości przez sztuczną inteligencję nie jest w Polsce chroniona prawem autorskim, bo twórcą utworu może być tylko człowiek. Ochronę zyskuje natomiast to, co do efektu końcowego wnosi człowiek: twórczy wybór, układ, przeróbki i połączenie elementów. Im większy i bardziej widoczny Twój własny wkład, tym większa szansa, że powstaje utwór, do którego masz prawa.
Narzędzia oparte na AI są dziś standardowym elementem pracy twórczej – w grafice, muzyce, tekstach i kodzie. Jako prawniczka specjalizująca się w ochronie własności intelektualnej często dostaję pytanie, kto ma prawa do tego, co powstaje z pomocą AI. Odpowiadam po kolei.
Kto może być twórcą według polskiego prawa?
Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych chroni „każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze” (art. 1 ust. 1). Działalność twórcza to działalność człowieka – w polskim prawie i w orzecznictwie unijnym utwór musi być własną intelektualną twórczością autora, odzwierciedlającą jego swobodne i twórcze wybory. Sztuczna inteligencja nie ma osobowości prawnej i nie dokonuje takich wyborów, dlatego nie może być twórcą ani współtwórcą.
Co, jeśli całą treść wygenerowało AI?
Jeśli Twoja rola ograniczyła się do wpisania polecenia (promptu) i wybrania jednego z wyników, efekt najpewniej nie będzie utworem. W praktyce oznacza to, że:
- nie masz do tej treści praw autorskich i nie możesz skutecznie zakazać innym jej kopiowania,
- nie przeniesiesz na klienta praw autorskich, których nie masz – a to ważne, jeśli sprzedajesz logo, ilustracje czy teksty,
- trudniej będzie Ci dochodzić roszczeń, gdy ktoś wykorzysta tę treść bez Twojej zgody.
Sam prompt zwykle też nie wystarczy. Polecenie opisuje temat lub koncepcję, a prawo autorskie chroni konkretną formę wyrażenia, nie samą koncepcję.
Kiedy praca z AI może być Twoim utworem?
Gdy AI jest dla Ciebie narzędziem, a nie autorem. Ochronę może zyskać to, co sam twórczo dodajesz: przerabiasz wygenerowany materiał, łączysz go z własnymi elementami, decydujesz o kompozycji, układzie i ostatecznym kształcie dzieła. Chroniony jest wtedy Twój wkład, a nie fragmenty, które w całości wytworzyła maszyna. O tym, jak to wygląda przy grafice, piszę we wpisie Czy grafika poprawiona przez AI to wciąż Twój utwór?
A co z twórcami narzędzia AI?
Programistom i firmom, które stworzyły narzędzie AI, przysługują prawa do samego oprogramowania – kodu i modelu. Nie stają się jednak autorami treści, które generują użytkownicy. Warto natomiast czytać regulaminy narzędzi: mogą one określać, jak wolno korzystać z wygenerowanych wyników, na przykład w celach komercyjnych.
Jak do tematu podchodzą sądy i instytucje?
- Czechy: w 2023 r. Sąd Miejski w Pradze uznał – w jednej z pierwszych takich spraw w Europie – że obraz wygenerowany przez AI bez twórczej działalności człowieka nie jest chroniony prawem autorskim, a sam prompt to jedynie temat, nie utwór.
- USA: sądy w sprawie Thaler v. Perlmutter potwierdziły, że prawo autorskie chroni wyłącznie twórczość człowieka. W marcu 2026 r. Sąd Najwyższy USA odmówił rozpoznania sprawy, więc to stanowisko pozostaje w mocy.
- Polska: ZAiKS od 2024 r. nie rejestruje utworów w całości wytworzonych przez generatywną AI, a twórcy zgłaszający utwór muszą poinformować o użyciu AI i wskazać swój udział. Utwory, przy których AI była tylko narzędziem, można rejestrować na dotychczasowych zasadach.
Co to oznacza w praktyce dla firm i twórców?
- Dokumentuj swój proces twórczy – szkice, kolejne wersje, opis zmian. W razie sporu łatwiej wykażesz swój wkład.
- Zamawiasz logo, grafiki lub teksty? Zapisz w umowie, czy wykonawca może korzystać z AI, i poproś o oświadczenie, że dzieło jest jego utworem. Inaczej możesz zapłacić za „przeniesienie praw”, których nie było.
- Tworzysz na zamówienie? Bądź transparentny wobec klienta co do użycia AI i nie gwarantuj praw do elementów wygenerowanych w całości przez maszynę.
Najczęstsze pytania
Czy AI może być autorem utworu?
Nie. Według obecnych przepisów twórcą może być tylko człowiek. AI nie ma osobowości prawnej, więc nie może mieć praw autorskich.
Czy grafika wygenerowana przez AI może być moim logo?
Możesz jej używać, ale jeśli powstała w całości przez AI, nie będzie chroniona prawem autorskim i trudno będzie zakazać innym jej kopiowania. Przy logo, które ma budować markę, lepiej postawić na projekt z wyraźnym wkładem człowieka.
Czy dobrze napisany prompt jest chroniony?
Zwykle nie daje on praw do wygenerowanego wyniku. Sam tekst promptu mógłby być chroniony tylko wtedy, gdyby był rozbudowanym, oryginalnym tekstem o indywidualnym charakterze – co w praktyce zdarza się rzadko.
Wpis zaktualizowany: październik 2026 r.
Tworzysz z pomocą AI?
Jeśli chcesz mieć pewność, kto ma prawa do efektów Twojej pracy, napisz do mnie – przeanalizuję Twoją sytuację.